رجيستري فراتر از يك سري كليد است كه درباره آن در مقالات و سايتهاي مختلف و حتي كتابها چيزهايي مي خوانيد. جاي بسي تآسف است Microsof رجيستري و تنظيمات آن را در هاله اي از ابهام قرارداده است و افراد زيادي با تنظيمات واقعي سيستم عامل خود بيگانه اند. مايكرو سافت از ارائه اطلاعات كافي در مورد تنظيمات صحيح خودداري كرده است و در مورد رجيستري اسرار زيادي باقي گذاشته است. مطمئنآ گذاشتن اطلاعات در مورد رجيستري بيشتر باعث آسيب رساندن به آن است تا اينكه اطلاعات كافي در اين مورد داشته باشيم.

رجيستري در ويندوز حاوي فايل هاي اطلاعاتي است كه به ويندوز براي كنترل سخت افزار، نرم افزار، محيط كاربر و ارتباط با ويندوز كمك مي كند. رجيستري شامل 2 فايل در دايركتوري ويندوز است:system.dat  و user.dat . بوسيله فايل اجرايي Regedit.exe كه در دايركتوري ويندوز وجود دارد مي توان به 5 بانك اطلاعاتي رجيستري دست يافت.

رجيستري يك سري از فايلها است كه همه جوانب عملكرد سيستم و چگونگي كاركرد آن حتي با وسايل جانبي را تحت كنترل دارد.

رجيستري منحصرآ براي كاربردهاي 32 بيتي طراحي شده است و حجم فايل تا حدود 40MB محدود شده است.

به زبان ساده رجيستري ويندوز جايي است كه برنامه هاي نرم افزاري و خود ويندوز  را شناسانده و اطلاعات براي استفاده بين دفعات مختلف اجرا نگهداري مي شود.

براي مثال هر بار ويندوز اجرا مي شود، رجيستري  برنامه هايي را كه شما قبلآ اجرا كرده ايد احضار مي كند.

رجيستري آخرين عمل شما را با رديف كردن اطلاعات در رجيستري به خاطر مي آورد.

يك مثال ديگر اينكه هر نوع فايل ( file type ) به وسيله يك نرم افزار قابل دسترسي است. مثلآ زمانيكه روي يك فايل GIF دابل كليك مي كنيد به وسيله explorer مي توانيد آن را مشاهده كنيد. يك نرم افزار زمانيكه نصب مي شود به رجيستري نوع فايل هايي را كه مي تواند دسترسي داشته باشد اطلاع مي دهد يا اصطلاحآ خود را رجيستر مي كند و در حقيقت رجيستري يك ميدان بزرگ مبارزه تجاري بين شركت هاي نرم افزاري است مثلآ Netscape و IE سعي مي كنند خود را به عنوان مرورگر ( browser ) پيش فرض رجيستر كنند.

آشنايي با برنامه ي Notepad

با كليك بر روي دكمه ي Start و يا فشردن كليدهاي Ctrl + Esc اين منو ظاهر مي شود :

در قسمت بالاي منوي Start نام كاربر (user) را مشاهده مي كنيد ، در قسمت چپ برنامه هاي جانبي ويندوز نظير IE و E-mail و يك ليست از آخرين برنامه هايي كه مورد استفاده قرار داده ايد را مي بينيد ، و در نهايت عبارت All Programs كه در نگارش هاي قبلي ويندوز Programs ناميده مي شد و متشكل از اكثر نرم افزارهاي موجود در كامپيوتر شما است .
در قسمت راست منوي Start گزينه هايي قابل دسترسي اند كه عموما عنوان دكمه هاي وظيفه به آنها اطلاق مي شود كه به طور مفصل به تفسير آنها خواهيم پرداخت . منوي Start نسبت به نگارشهاي قبلي ويندوز داراي دستورات كمتري بوده كه از آن جمله مي توان به Setting and favorites كه در ويندوز 98 و ME وجود داشتند اشاره كرد .

نكته :با كليك راست بر روي منوي Start و انتخاب گزينه ي Properties مي توانيد به منوي Start كلاسيك كه مربوط به نگارشهاي قديمي ويندوز است دست يابيد .

عنوان ديگر اين قسمت استفاده از منوي Start پيش فرض ويندوز XP است كه در حال حاضر در محيط ويندوز شما فعال مي باشد .

Control panel:

شامل عناويني است كه تقريبا اجازه هدايت تمام تنظيمات ويندوز را به كاربر مي دهد كه آنرا به تفصيل مورد بررسي قرار خواهيم داد .

Printer and faxes:

به كمك اين گزينه كاربر قادر خواهد بود دستگاههاي پرينتر و فاكس را به محيط ويندوز شناسانده و از آنها استفاده كند .

Run

كادر مكالمه Run از طريق منوي Start قابل دسترسي است .
براي اجراي برنامه ي مورد نظر از طريق كادر محاوره اي Run مي بايست در نوار Open اين برنامه نام دقيق درايو ، پوشه و فايل مورد نظر را تايپ كنيد و يا از گزينه ي Brows استفاده كرده و فايل مورد نظر را به برنامه ي Run شناسانده سپس بر روي دكمه ي Ok كليك كنيد .
اگر فايل مورد نظر را قبلا توسط برنامه Run اجرا كرده باشيد مي توانيد براي اجراي مجدد بر روي فلش سمت راست كادر Open كليك كرده و نام فايل را انتخاب كنيد .

Start up :

بر روي منوي Start كليك كرده ، گزينه ي All programs را فعال كنيد ، گزينه ي Start Up مشاهده مي گردد .
در محيط Windows مي توانيد تعيين كنيد كه هنگام راه اندازي سيستم نرم افزار يا فايل مورد دلخواهتان به اجرا در آيد . براي انجام اين كار لازم است از فايل دلخواه يك Short cut تهيه كنيد . يعني يك كپي از فايل مورد نظر بگيريد سپس بر روي منوي Start كليك كرده بر روي گزينه ي All Program رفته از منوي باز شده گزينه ي Start up را انتخاب كنيد . ماوس را بر روي اين گزينه نگاه داشته ، كليك سمت راست ماوس را فشار دهيد و گزينه ي Open را انتخاب كنيد . پنجره اي باز مي شود كه در آن مي توانيد فايلي كه قبلا Copy كرده ايد را Past كنيد . حال اگر سيستم تان را Restart كنيد برنامه مورد نظرتان بصورت اتوماتيك به اجرا در مي آيد .

نكته اي راجع به منوي Start :

در صورتيكه بخواهيد پنجره اي مانند My document ، Control Panel و ... را بطور مستقيم باز نماييد كافي است بر روي منوي Start كليك كرده و پنجره دلخواه را انتخاب كنيد . لازم به ذكر است اين پنجره مي تواند تعدادي از آخرين نرم افزارهاي استفاده شده توسط شما در محيط ويندوز را به نمايش در آورد . اين تعداد قابل تنظيم توسط خود شما مي باشد به اين صورت كه بر روي Task Bar كليك سمت راست كرده گزينه ي Properties انتخاب كنيد سپس بر روي سر برگ Start menu رفته گزينه ي Start menu رافعال و سپس بر روي قسمت Customize كليك كنيد . در Box مربوط به Programs تعداد نرم افزارهاي اجرايي در منوي Star را انتخاب نماييد و اگر بخواهيد ليست نرم افزارهاي اجرايي را پاك كنيد گزينه ي Clear List را انتخاب كرده بر روي كليد OK كليك كنيد .